Egg og bacon

Sommaren 2003 reiste eg til Finnmark for første gong i livet mitt. Å reise til Finnmark var eit stort steg. Det betydde at eg var ein av dei store gutane. Dei som reiste langt for å fiska stor laks. Dei som hadde gode historer som tok dei gjennom vinteren. Historier om fisk så stor at folk som fekk han på kroken berre måtte innsjå at denne fekk dei aldri opp. Historiar om ein eksentrisk svenske som var ei blanding av sjaman, Martin Schanche og laksefiskar. Hit skulle eg. Og eg skulle få laks. Eg hadde aldri fått laks. Men no. No skulle det skje.

Det er ikkje tilfeldig at denne historia kjem til meg no. Sommaren 2017 har eg ikkje vore i Finnmark. Det har eg stort sett vore kvar sommar sidan 2003. Det er eit hol i sjela, ei smerte i hjarta, ei pine i hugen. Eg mista min første laks på den turen. Men det er ikkje det som blir hugsa. Det er er at eg nesten havna i eit alvorleg og brutalt slagsmål på grunn av ein diskusjon om egg og bacon.

Finnmark var eit ukjent område for meg. Eg hadde vore i Indre Troms i militæret, og kjende til ting som mygg, audemark og harr når ein eigentleg ville ha anna fisk. No skulle eg til Kirkenes. Der skulle eg og reisefølget leige bil, køyre til Karasjok og bli frakta langt inn på vidda. Me hadde på mystisk vis kome i kontakt med ein kar i Karasjok som hadde sagt seg viljug til å køyra oss inn på vidda med traktor. Han hadde og, på underfullt vis, ordna oss hytte der inne. Og han hadde sagt seg viljug til å handla inn alt me trengde for eit firedagarars opphald i audemarka. Me skulle komme til Karasjok i to-tretida på natta. Midt i juli er slikt uproblematisk.

Turen inn til elva tok tre-fire timar. Me humpa bak på ein traktoritilhengar, medan lauvmakken datt ned i hovudet på oss og trengde seg inn i alle krikar og krokar.

Me kom fram til elva, og innsåg temmeleg fort at vannføringa var mindre enn me hadde vona. Det skulle raskt visa seg at ho faktisk var under det som måtte kunne seiast å vera akseptabelt for å ha eit visst håp om å få laks. Me vart nedrulla. Nokre i gjengen byrja å å snakka om å gå lengre opp i elva, til fossen der laksen stoppa. Eg kjende eg var lite klar for slike ekspedisjonar. Turen ville ta lang tid, og eg hadde høyrt mange historier frå dei som hadde vore på slike turar før om kor strabasiøse og smertefulle dei kunne vera. Eg ville halda meg i ro på hytta. Me gjekk til ro for natta.

Dagen etter var to-tre i gjengen klare for tur. Eg vart verande att. Eg undersøkte nærområdet. Hytta vår låg like ved eit gammalt kapell. Det låg ei inngjerda barnegrav ved kapellet. Hustufter i skogen vitna om ei tid der folk hadde opplevd gode og vonde dagar der inne før oss. Eg kjende meg ille til mote. Det var noko illevarslande og vondt som kvilte i skogane. Mobildekninga var nær ikkje-eksisterande. Dersom ein klatra opp i det høgaste treet og haldt mobiltelefonen så høgt ein kunne, fekk ein akkurat nok signal til å kontakta omverda. Eg hugsar framleis dei desperate ropa til kompisen min som ringde heim. Han haldt telefonen høgt opp i lufta og gaulte «ME HAR DET BARE GODT» til kona si.

Eg hadde det ikkje særleg godt. Det var mygg, det var klegg, og, skulle det vise seg, fiskar som åt på meg når eg bada. Eg er ingen badande mann, men der inne på vidda framstod det som noko av det einaste fornuftige elva kunne brukast til. Eg hoppa uti. Der sat eg. Og plutseleg var eg full av fisk. Ikkje laks. Eg var var full av små fiskar som åt av kroppen min.

Stemninga var ikkje god. Me var tre att i leiren, og visste ikkje om me kom til å få sjå venene våre att. Det skulle vera bjørn i området.

Men me hadde proviant. Me hadde egg, og me hadde bacon.

Det blei bestemt at me skulle eta dette, ettersom kjøleskap ikkje fanst, og me frykta at baconet skulle bli surt. Det var nærmare 30 grader i skuggen, trass alt.

Og det va då det skjedde.

Eg er vanlegvis den som lagar mat på tur. Eg likar å laga mat. Men denne gongen var det ein annan som tok intitiativ. Eg låg i senga og las. Reint instinktivt merka eg at noko var gale, men eg klarte ikkje setja ord på det. Så innsåg eg kva det var.

Idioten hadde byrja å steike egga før han steikte baconet.

Eit voldsom raseri velta opp inne i meg. Alle frustrasjonane som var inne i meg vart manifesterte i egga som surra på panna. Kva psykopat er det som steiker egga før han steiker baconet? Egga blir kalde og fæle om dei blir steikte før baconet. Og her stod han og steikte egga. Vår nøye tilmålte proviant.

Eg hoppa ut av senga i blindt raseri.

I ettertid ser eg at eg burde vore meir forsiktig i kritikken min. Det hadde ikkje gått opp for meg at reisefølget mitt sin sinnstilstand truleg var like skjør som min. Dette førte til at mi utskjelling vart møtt med endå sterkare lut frå den eggsteikande mannen. Eg hadde fått nok, og la i veg med ei tirade om kor aldeles og totalt ubrukeleg han var. Ikkje berre til å steika egg og bacon, men på alle område i livet som må seiast å vera meiningsfulle. Han tok att med same mynt. Me såg begge etter knivar eller økser. Dei hadde heldigvis dei andre teke med seg på tur for å forsvara seg mot bjørn.

Korleis me klarte å roa oss ned, er det ingen av oss som hugsar. Det heile er vekke i eit slags svart hol.

Nokre timar etter kom dei andre tilbake frå ekspedisjonen sin. Dei hadde sett laksar på tjue kilo, sa dei. Dei hadde sett spor etter bjørn, sa dei.

Så spurde dei om det verkeleg var slik fatt at me hadde ete opp alt baconet.