I det siste har eg spelt ein del yatzy. Vanleg yatzy i jula med mormor, og maxiyatzy på Lundeneset. Det er ingen tvil om at Maxiyatzy er kjekkast, og det er heller ingen tvil om at eg blir sur og provosert av folk som avskriv yatzy som flaks og tidtrøyte utan taktisk tilsnitt. Dette er tull. For å sleppa å forklara mitt yatzy-syn kvar evige gong det skal spelast, skal eg no forklara ein gong for alle kva eg meiner om Maxiyatzy. Det er min ambisjon at dette blogginnlegget skal bli eit slags standardverk for Maxiyatzyarar.

Me tek det, ikkje uventa, punktvis. Med påstandar og forklaringar. Litt som ei katekisme. Eller ei Confessio Augustana.

1. Maxiyatzy er berre flaks.

Maxiyatzy er sjølvsagt ein del flaks. Får du ikkje seksarar, så får du ikkje seksarar. Men eg påstår at ein dyktig Maxiyatzyspelar kan redusera elementet av flaks til kanskje 80-85%. Du har høve til å bruka taktikk, til dømes ved å skaffa deg bongar. Du kan stryka einarar, ta 12 på ett par dersom du får to seksarar på første kast, du har eit hav av muligheter. Dersom du har problemer mot slutten, kan du stryka full straight før du har kasta eit einaste kast, og dermed innkassera bongar. Urutinerte spelarar nyttar seg sjeldan av desse mulighetene, og havnar dermed på ein lågare poengsum enn dei hadde trengt å havna på. Å vita kva tid du skal satsa på hus og tårn, og vita kva tid du skal ta til takke med hus, er ein annan ting. For ikkje å snakka om den fulle straighten. Får du han ikkje på første kastet, er det berre å gi opp. Mange bongar har blitt fånyttes brukt i jakta på den fulles straighten.

 

2. Tvungen yatzy er kjekkast

Tvungen yatzy er for folk som tykkjer det er litt komplisert å knytta skoa, og difor berre brukar borrelås. Å spela tvungen yatzy tek vekk det vakre i spelet. Det er som å sjå Hellas spela fotball. Ved tvungen yatzy forsvinn så godt som heile taktikkelementet, og ein sit att med eit spel blotta for innovasjon og spelarpåverknad av det endelege resultatet. Her er det ikkje hjerneaktivitet. Her er det zombie-aktig trilling av terningane og mekanisk skriving ned av resultatet. Keisamt og meiningslaust.

3. Å spela med bongar er komplisert

Hjelpe meg. Dette er enkelt. I yatzy har du tre kast. Får du stor straight på første kastet, har du to kast til gode. Dette viser du ved å ta to bongar. Desse byter du så inn mot ekstrakast med eit seinare høve. Enkelt, og genialt. Og det som gjer spelet verdt å spela. For her kjem, som nevnt, taktikken inn i biletet.

Eg finn og grunn til å nevna oppførsel som irriterar meg grenselaust hjå motspelarar:

– Overdreven tenking tidleg i spelet.

– Unødvendig stryking oppe, som medfører stress for å få bonus seinare.

– Idiotisk prøving på å få full straight. Ekstra irriterande dersom dei faktisk FÅR det.

– Folk som ikkje ser verdien av å få bonus

– Folk som ikkje stryke ting for å få bongar

– Folk som kaste terningane sine inn i allerede kasta terningar

– Folk som ikkje forstår mitt system for å skriva poeng oppe (Eg sette ein strek dersom ein oppnår fire av det ein prøve på, så pluss eller minus dersom ein får henholdsvis meir eller mindre)

 

Det var alt. Meir treng ein ikkje vita om Maxiyatzy.

Etter at eg la ut det siste lakseinnlegget, var eg så utlada at eg ikkje har blogga etterpå. Både nummer ni og nummer ti gjenstår, og eg føler eg må gjera dei ferdige før eg går vidare. Det bør vera svinte gjort, det er nummer åtte som er hovudlaksen. Det er den eg ser føre meg rett før eg sovnar, nesten kvar kveld. Eller eit par tre gonger i månaden i det minste. Men bloggtørka har ei heilt anna forklaring.

Eg har nemleg drive på med eit sideprosjekt som og har involvert ein del skriving. Mange kveldar i haust har blitt fylt av skriving, og det er ikkje umogeleg at noko av stoffet vil havna her etter kvart. Me får sjå. Det er ikkje alt av det som er eigna som bloggstoff, men ein del av det er heilt klart noko som ville passa inn her.

Nett no er eg litt oppgitt. Eg har akkurat køyrt på ein slik stubbe, og har røska av støytfangaren framme på bilen. Dette to veker etter at eg var innom verkstad sist. Men eg er ikkje sur, og ikkje bitter. Berre litt oppgitt. Vanlegvis ville eg skreke ut mitt sinne og irritasjon, men eg er rett og slett lett til sinns og full av framtidstru.

Det er nesten så eg blir litt bekymra.

For nokre år sidan var lister hot stuff. No kjem eg etter, med ei liste.

Lista er over matvarer eg ikkje kjem til å slutta å eta, uansett kor mange ulike kosthaldsekspertar som seier at dei gjer livet ditt dårlegare enn det allereie er.

1. Poteter
2. Brød
3. Kvit fisk
4. Indrefilet av ulike typar dyr
5. Mjølk
6. Mormor si sjokoladekake
7. Gongkaker
8. Komler
9. Pinnekjøt
10. Kinderegg

Eg sit på eit fly att. Det er ei stund sidan nå, det må ha vore i februar eller kanskje til og med januar sist det skjedde. Eg hugsar eg tenkte at eg ikkje hadde planlagt ny tur då eg kom heim frå Afrika. Men det hadde eg jo. Lundenes-personalet er no på veg til Paris. KLM sette nett ny rekord i laber fly-mat då dei ga meg ein tørr sjokoladekjeks til frukost. Det har vore nedtur på matfronten heile dagen, omeletten på ferja var tørr og oversteikt. Eg mistenker at han låg frå i går. Flydamene har teke oppstilling rett framforbi meg, og driv og dunkar borti meg ustanseleg. Men eg er i godt humør. Slumsete flydamer skal ikkje få øydeleggja dagen. Berre ho gir meg cola, er det greit.

 

Det denne bloggen skal dreia seg om, er derimot det som skjer lenger framme.

 

Det er eigentleg noko eg har lurt på lenge. Nemleg kva som skjer bak gardina.

 

Desse KLM-flya har, som dei fleste andre utanlandsfly, ei avdeling heilt framme. Den er reservert for dei som vil betala meir for billettane enn oss her bak. Takk til dei, dei er med og subsidierer billege billettar til oss andre. Idiotane. Dei kjem seg ikkje anna enn frå A til B dei heller.

 

Men kva skjer der framme? Kvifor finn flydamene og ?mennene det naudsynt å dra føre ei gardin så snart skiltet med fest setebeltet er sløkt? Kler dei seg nakne der inne? Kva skjer? Eg ser føre meg forventninga til førsteklassepassasjerane. Skal flydama snart trekka føre gardina, slik at fillene kan fyka? Kanskje det eigentleg er ein naturistavdeling? Er det difor denne gardina er så viktig å dra føre?

 

Arne setenabo meiner at det er fordi dei serverer så god mat der inne at dei ikkje vil gjera oss andre avundsjuke. Eg har ikkje særleg tru på at det går an å gjera meg avundsjuk på flymat. Når me får tørr kjeks, skal det ikkje så veldig mykje til å gå opp i standard. Eg tippar dei i høgda får eit frukostbrød med ost og skinke der inne. Eg ser no ein flymann gå rundt med ei lita korg, og det kan sjå ut som om det er rundstykker i den korga.

 

Signe dei, med rundstykka sine.

Det siste døgeret har eg tenkt mykje på Afrika. Venene mine der har vore gjennom eit hendelse med ei bilulykke som involverte fleire dei kjenner, og dei måtte i all hast organisere ein innsamlingsaksjon for å redde liv og helse til ein rektor på ein av bibelskulane NLM er engasjerte i. Flotte folk, desse Indrebøane.

Då eg var i Tanzania i juleferien, var eg som eg har blogga om tidlegare på motorsykkeltur. På denne turen datt eg. Eg datt medan eg sto så godt som stille. Knut knipsa eit bar bilder på den turen som eg no har knabba frå bloggen hans – http://www.arushanytt.blogspot.com. Ein gild blogg. Så får me sjå om han blir sur.

Bilde 1: Smertens mann.
Naturen er vakker.Været er godt. Eg er i Afrika. Men kva betyr vel det, når høgre skulder er vond? Så vond, så vond. Framleis kan eg kjenna smertene, dersom eg legg armen under hovudet og bøyer meg i ein spesiell stilling. Dei av lesarane mine som kjenner meg godt, vil truleg le seg halvt ihjel av dette bildet. Dei som ikkje kjenner meg så godt, bør likevel setje pris på kontrasten mellom den vakre utsikta og den botnlause fortvilinga som kroppspråket mitt uttrykkjer.

BIlde 2: Nærkontakt med kontinentet

Her har eg lagt meg ned for godt. Eg låg så herleg på den afrikanske jorda. Smertene forsvant. Eg kjende eg gjekk i eitt med naturen. Dei andre trudde ikkje eg hadde planar om å koma meg på beina igjen. Eg var så ferdig, så ferdig. Likevel visste eg at dette var det lengste me kom til å vera heimanfrå på motorsykkelturen. Dei andre diskuterte om dei skulle køyra vidare for å sjå sebra og gnu, eg visste at det var herleg uaktuelt. Eg skulle kjenne på kontinentet. Så skulle eg heim og dusja. Og pussa tennene.

Å Afrika. Eg må tilbake. Om ikkje lenge.

Komle og melk. Ferje til Halhjem. Einar Baardsen et rundstykke med Norvegia og drikk kaffi på bordet rett overfor meg. Han les i Dagens Næringsliv. Eg har sympati med Einar Baardsen. Han har gjort feil eg kunne gjort sjølv. Forskjellen er at han skulle styra pengane til ein mann som tente meir på ei veke enn andre tener på eit år.  Hadde eg vore fotballagenten til John Arne Riise, hadde nok det same skjedd. Eg hadde ikkje klart å føra rekneskap, teke ting på sikt, tenkt at alt ordnar seg jo. Kvitteringar og bankutskriftar hadde havna i ein svær, uregjerleg haug. Til slutt hadde eg ikkje visst kvar haugen var, og skandalen hadde vore eit faktum. Så hadde eg prøvd å ro meg unna med at eg diverre var komen i skade for å gi posen over til gjenvinning, og at pengane, nei dei hadde eg nok ikkje heilt kontrollen på. Eller gitt Margrete Stang ansvaret for å ordna opp, slik eg gjorde då eg slutta som kasserar i Ungdomslaget då eg flytta til London. Eg har aldri blitt saksøkt av verken Margrete eller Ungdomslaget, så det må ha gått over i likaste laget. Av ein eller annan grunn. Etter den erfaringa har eg styrt unna alt som har med rekneskap og økonomistyring å gjera. Det går berre ikkje. Livet er for kort til å forstå tal.

 

Det er slike ting me har Finnøy Økonomi til. Dersom Finnøy Økonomi hadde styrt pengane til John Arne Riise, hadde Einar Baardsen sluppe alt dette kavet. Han hadde sluppe å hatt Berit Riise etter seg, han kunne kanskje unna seg ein rekebaguett i staden for Norvegiarundstykke. Han hadde sluppe å blitt blogga om av ein tilfeldig ferjepassasjer som måtte ha tidsfordriv fordi ferjenettet ikkje verka.

 

Ferjeturen frå Sandvikvåg til Halhjem er ikkje det han var. No er me framme, ein dryg halvtime etter at me var på Stord. Eg har så vidt fått slukt i meg komla, samt irritert meg over at dei ikkje hadde klart å smøra smørkrem heilt ut i kantane på svela.

 

Kvifor er det slik at svelene på ferjene ikkje blir skikkeleg gode før ein kjem nord for Bergen? Dette er berre ein av mange ting eg lurar på.

 

Og eg nektar å reisa meg og gå før Einar Baardsen gjer det. Han sit der enno. Mannen er ein bauta. Nei. Der gjekk han. Då gjer eg det same.

 

 

 – har eg levert bilen på verkstad

– har eg prøvd å logga meg på Stavangers mykje omtalte bynett – utan å få passord tilsendt på mobilen

– har eg funne ut at Finn's konditori på Sølvbergen no heiter Godt Brød (og Finn sin feil bruk av apostrof er bytta ut med Godt brød sin feil bruk av store bokstavar)

– har eg funne ut at det er absurd dyrt på dette konditoriet, dei serverer noko økologisk sjit som eg er flau over å ha betalt pengar for. Pastramien er sur og rundstykket mikroskopisk. Og den økologiske juicen (dei HADDE ikkje appelsin) er ikkje ølologisk ein gong, berre nesten. Urk. Økologisk altså. Aldri meir. Fysjom.

– har eg høyrt på Lokalen at ein hagesentermann dømte hekken min til døden. "Eg blir svert overraska om ein einaste Ligusterhekk har overlevd denne vinteren. Di må nok klippas ner te rodå. Viss di i de heila tatt har overlevd, då. Me får jo håba".

Å ja. Me får verkeleg håpa. Eg trur ikkje eg kjem til å takla eit tilbakeslag på akkurat det området særleg bra.

Eg er på ferja att. Nedstrandferja. Den eg har slutta å ta etter at Finnfast kom med si freistande korte reisetid til Lundeneset.

I dag har eg vore på Hjelmeland. Eg skal ikkje trøytta lesarane med kva eg har gjort der, men kan kort nevne at Hjelmelandsturen vart avslutta med intens snømåking for å koma meg opp bakken hjå mormor. Det snødde tett medan eg var der, og det var på hengande håret eg kom meg opp på riksvegen. Dette skulle bli eit frampeik på kva som venta på Ombo.

Eg hadde sett i ruta at ferja gjekk 19.10 frå Eidsund. Omtrent som før, altså tenkte eg i min naivivitet. Kva er det dei grylar etter om dårlege ferjeruter tenkte eg. Det er jo akkurat som før.

Det var ikkje som før.

Snøen som hadde dala ned også over Ombo gjorde at eg køyrde meg fast i ei grøft. Brøytetraktoren hadde lagt ei listig felle for bilkøyrarane ved at det var brøyta mest i vegen, men og litt ut i grøfta. På denne måten skjedde det at det bilføraren trudde var veg, var grøft. Det såg nemleg ut som hardpakka vegsnø. Så var det hardpakka grøftesnø som venta. Då gjekk bilen gjennom. Og fast sat han. Du verda så fast han sat. Eg prøvde alle triks, til og med komme seg laus frå snø-knappen som bilen har. Ingenting verka. Eg måtte ut og gå.

Å køyre i grøfta på Ombo treng ikkje vera ein fornøyelse. Det kan vera langt frå folk. No var eg ikkje langt frå folk. Eg stavra meg oppover bakkane, og ringde på. Ikkje berre kjende dei ein kar med traktor og brøyteutstyr, dei inviterte meg inn for litt drøs mens eg venta. Eg vil seia at det var gildt å venta på brøytemannen. Brøytemannen kom, og etter ein kort passiar der me utveksla frustrasjon over været ? han i friskare ordelag enn meg ? kom eg meg på vegen. Eg trudde ferja skulle gå 19.10, og hadde god tid. Svært god tid. Eg kom til ferjekaien eit kvarter før tida.

Ute i snøkavet kom så ei ferje, når ho skulle ifølge ruta. Eg rulla eplekjekt ned vindauget og sa Judaberg! Det var ein for meg ikkje heilt ukjent ferjemann som bemanna lemmen. Han såg rart på meg. Det er ikkje noko nytt for meg at ferjemenn ser rart på meg. Men det han no sa overraska meg stort. ? Denne ferja går ikkje til Judaberg. Me skal til Helgøy.

Desse magiske orda.

Eg rygga oppover att, men då eg såg mot ferja vinka han på meg. Kva hadde skjedd? Tok han feil? Det hadde vore stort for meg om ferjemannen tok feil. Eg kunne fått noko på ein ferjemann. Eg skoda siger i det fjerne.

– Du den ferjå du venta på må du ringja te for å få na te å gå innom.

 

Akkurat. Fryd, glede og ro i mi sjel.

Han vinka meg om bord og sa at det greiaste var om eg vart med til Helgøy og Nesheim. Eg såg fram til ein gild kveld på ferja. Ferjemannen og meg. I snøstorm.

Innvortes kokte eg litt. Eg var viss på at ferja 19.10 skulle innom utan å måtta ringast til. Eg førebudde sinte lesarinnlegg til Øyposten om dei håplause nye ferjerutene som forkrøplar øyane utanom oss priviligerte som har fått tunell.

Oppe i salongen traff eg Reidar Roda, og me hadde ein meiningsfull og god samtale om håplause ferjeruter og snø som sug kreftene ut av oss. Då han gjekk av for å brøyta på Helgøy, fekk eg akkurat lasta ned ferjerutene som skulle gjelda frå 1. januar.

Der viser det seg to ting:

1.  Det går inga ferje frå Eidsund til Judaberg klokka 19.10 på kvardagar. På søndagar gjer det det. Og då treng ein ikkje ringa for å få vera med (at ein mest truleg ikkje kjem med på grunn av hyttefolk frå Sjernarøyane står det ikkje noko om). Ferja eg skulle teke går 18.25, og eg hadde nådd ho lett dersom det ikkje var for denne elendige snødriten me er belemra med.

2.  Ferja ein måtte ringje til for å få til gå innom passerer Eidsund i nitida eller noko. Altså førti minutt etter at eg er på Judaberg med mi noverande reiserute.

 

Kva har eg så lært?

 

a) Eg har lært at direkterute frå Nesheim til Judaberg ikkje er dumt når ein har drete seg ut og sett feil i dei (ikkje lett tilgjengelege) rutene og

 

b) eg har lært at ferjemenn kan forandra seg til det betre. Dei kan gå frå å vilja meg vondt til å bli folk eg få hjelp av, ta heisen med og til og med le litt med over kor innvikla dei nye rutene er.

 

Det som og slår meg er
også to ting:

 

– Direkteferje frå Nesheim skulle vera slik ein gildt ting. Heile Sjernarøyane skulle reisa direkte til Judaberg på 20 minutt og det var ikkje måte på kor gildt det skulle bli. No sit eg har heilt åleine. Kanskje alle ventar i bilane sine på dekk?

 

Og ikkje minst:

 

– No hadde ein ferjemann for første gong ein grunn til å vera oppgitt over toskeskapen min. Og så blir eg ikkje hundsa med og hetsa. Eg blir ikkje latterleggjort. Eg får hjelp, og blir rettleia og ført frelst over fjorden.

 

Det må vera fordi januar endeleg har teke slutt. Dei merkar det, ferjemennene også.

 

Våren er like om hjørnet.

Her sit eg. På flyplassen. Det er fullt på alle borda. Kvifor bygger dei ut flyplassen, og så lagar dei ikkje kafebord til alle? Til slutt tok eg mot til meg og spurte ei pen dame om eg kunne setje meg ned på bordet hennar. Ho var åleine. No sit me her med kvar vår pc. Ho ler av det ho ser på internett. Eg har ikkje sett på henne etter at eg spurde om plassen var ledig.

Sjansen for at eg blir gift med ei dame eg treff tilfeldig på ein flyplass har gått drastisk ned etter at alle byrja å drasse med seg pc-ane sine på flyet. Romantikkens tidsalder er så definitivt forbi. Med mindre ho les bloggen min, då. Dersom ho gjer det, bør ho vera laga av stål for ikkje å kommentera her.

Alt var tima og tilrettelagt. Eg sa ha det til Lars, rygga nedover den islagte oppkjørsla mi og sette bilen i rørsle framover. Klokka var ti over sju. Eg kunne ta det med ro på turen over til Mortavika i dag. Eg skulle rulla inn i billettlukeområdet klokka to på halv, trekke fram kortet mitt og så rulle inn på ferja. På øverste dekk.

Og det starta bra. I tunellen traff eg lite bilar, eg tok det med ro, eg lo litt av dei som blir tatt i fotoboksane. Sutrepavar. Dei køyrer for fort, dei blir tekne. Slik er livet. Litt konsing om køyringa, så går det bra. Den dagen eg sjølv blir teken, kjem eg kanskje til å endra oppfatning om akkurat dette.

Ankomst Hanasand 19.15. Litt for tidleg. Eg måtte ta det med ro. Eg lusekjørte mot krysset med europavegen, og var der fem minutt seinare. Eg slapp alle bilane frå venstre før meg, sjølv om dei nett hadde kome ut or tunellen lenger borte. Eg hadde stålkontroll. Eg skulle ikkje ned på noko nedre dekk. Eg skulle ikkje opp i nokon salong. Eg skulle halde meg i bilen min og surfe på nettet på veg mot Bokn.

Eg ana uråd då eg var på Sørbø og ingen møtande trafikk hadde dukka opp. Ferja måtte vera for sein. Eg gira ned og senka farten.

Eg hadde rett. Ferja klappa til kai då eg kom over humpen ved Mortavika. Eg var i trøbbel. Eg betalte, og la meg i fil nummer 3. Eg tenkte eg skulle la alle andre køyra ombord før meg. Eg la meg bak ein trailer. Eg tenkte at der var eg trygg.

Men nei.

Trur du ikkje den elendige ferjemannen kom luskande og vinka meg ut. Vinka meg til venstre. Ned i avgrunnen.

Kva er det med desse folka? Kva er det som gjer at dei må misbruka makta si, slik at me som kjenner systemet og veit kva me skal gjera for å ikkje havna nede, likevel må ned? Har dei mindreverdskompleks heile gjengen? Må dei på død og liv sende alle under dekk?

Den siste månaden har eg prøvd å kome til botnars i dette med ferjemenn. Eg har vore på tur med ein av dei. Han er ein svært triveleg kar, denne ferjemannen. Eg kjenner andre ferjemenn og som er trivelege. Alle ferjemennene eg kjenner er i grunnen trivelege. Problemet er dei eg ikkje kjenner. Og som ikkje kjenner meg. Dei er ute etter meg. Dei hatar meg, dei hatar alle, dei er der for å plaga oss med si meiningslause dirigering.

Så no sit eg her, oppe i salongen.

Elendige pakk.